Hoe je shibari touw verzorgt

Touwverzorging is vooral inspectie. Het oliën en het onderhoud wegen minder zwaar dan de gewoonte om naar een touw te kijken voor je ermee bindt.

Jute vraagt een controle voor elke binding, olie om de paar maanden, en op een bepaald moment een beslissing over wanneer het geen suspensietouw meer is. POSH vraagt af en toe een wasbeurt en dezelfde inspectie.

Onder alles zit één regel: elke stap die je zet om touw zachter of properder te maken, kost een stuk van zijn werkzame leven. Dat is een reden om minder te doen, niet meer.

De korte versie

	Ogawa jute	POSH
Voor elke binding	Haal de volledige lengte door je handen	Idem
Voor suspensie	Volledige inspectie, zonder haast, bij goed licht	Idem
Na elke binding	Inspecteren, drogen, ophangen	Inspecteren, drogen, ophangen
Maandelijks	Doek over de lengte trekken	Visuele controle
Om de paar maanden	Oliën als het droog aanvoelt	Niets
Nat touw	Uit belastend gebruik tot het door en door droog is	Ophangen om te drogen, nooit in de droogkast
Uit gebruik als suspensielijn	Late pluizigheid, verdunning, één streng die uitsteekt, brosheid	Blijvende platte knikken
Helemaal van het lichaam af	Gebroken streng, schimmel, zware knikken, onbekende geschiedenis	Idem

Inspectie, en dat is het eigenlijke werk

Voor elke binding haal je de volledige lengte door je handen. Je voelt naar alles wat sinds de vorige keer veranderd is: vorm uit de opslag, vocht, een bult, een harde plek.

Voor alles wat belast wordt, doe je het grondig. Zonder haast, bij goed licht, over de hele werklengte.

Slijtage verdeelt zich niet gelijkmatig, dus kijk het hardst waar ze zich verzamelt:

• De vouw. Die krijgt van elk deel van het touw het meeste werk.
• De laatste meter aan elk uiteinde, en elke takeling of knoop die de slag bijeenhoudt.
• Elke plek die hardware raakte, een ring, een karabijnhaak, een bamboe.
• Stukken die fricties droegen of onder geconcentreerde belasting zaten.

Stop bij elk van deze: een doorgesneden of gebroken streng, gebroken garens, blijvende platheid, bulten, glanzende plekken, schimmel, een chemische geur, of verkleuring die je niet kan verklaren.

Inspecteer opnieuw na alles wat ongewoon was: een haak, een schokbelasting, nat worden, of een periode waarin iemand anders het touw had.

Na elke binding

1. Losmaken en uitschudden. Los stof, lichaamsvet, pluis. Laat het touw op lengte vallen.
2. Inspecteren, zoals hierboven.
3. Drogen. Is het touw ook maar vochtig, hang het dan op. Berg nooit vochtig touw weg.
4. Ophangen. Dubbelgevouwen over een stang, haak of rek, in een ruimte met luchtstroom, uit direct zonlicht.

Jute, maand na maand

Onze jute wordt gereinigd en met de hand afgewerkt in Leuven, en komt klaar om mee te binden binnen. Op dag één hoef je er niets mee te doen.

Over maanden gebruik droogt het uit, wordt het pluizig en vraagt het onderhoud.

Maandelijks. Trek het touw door een gevouwen zachte doek, een oude katoenen T-shirt werkt, om pluis en oppervlaktestof weg te halen. Voel ondertussen de hele lengte na op stijfheid, verdunning, of een streng die uitsteekt.

Om de paar maanden, of wanneer het droog aanvoelt. Olie tussen je handpalmen gewreven en dan over de lengte getrokken. Geen laag. Het touw moet iets minder droog aanvoelen, niet zichtbaar nat. Hang het daarna een dag zodat het teveel intrekt.

Welke olie. De meeste oliën werken. Een paar duidelijk niet.

Jojoba, camelia (tsubaki) en soja doen alle drie hun werk. Sommige verzorgingsgidsen gebruiken jojoba, camelia is een traditionele keuze, en anderen gebruiken soja. Uiteindelijk is elke stabiele olie een geldige keuze. Kies er één en hou het daarbij in plaats van producten te stapelen.

Vermijd keukenoliën die ranzig worden: olijf, sesam, zonnebloem. Sommigen werken touw af met een dun laagje bijenwas, en dat kan werken; wij vermijden zware wassen die opbouwen, en alles met geur. Het gaat om soepele vezel, niet om geparfumeerd touw.

Afvlammen. Afvlammen brandt de oppervlaktepluis weg en brengt een deel van het gladde uiterlijk terug. Veel mensen doen het graag, al wordt het touw bij elke beurt iets zwakker.

Inspecteer voor je afvlamt, niet erna. Fijne pluis op nieuwe of net afgewerkte jute is cosmetisch. Pluizigheid die na maanden gebruik opduikt, kan gebroken vezel zijn, en dat is een signaal over de toestand van het touw. Wegbranden vernietigt het bewijs en niet het probleem. Kan je de twee niet uit elkaar houden, vlam dan niet af.

De techniek leer je makkelijker naast iemand dan uit een alinea. Vraag het in een les, of schrijf ons.

Koken. Je kan jute koken. Wij zouden het niet doen. Warmte verzwakt de vezel, water verzwakt de slag, en koken is het heetste wat de meeste mensen een touw aandoen. Hoe minder je met jute doet, hoe langer het meegaat. Ruwe jute van een spoel is een andere situatie, behandeld in nieuw jute touw inlopen.

Jute reinigen

Jute gaat niet in de wasmachine. Water en beweging maken de slag los die het touw bijeenhoudt, en warmte maakt het erger. Reinigen is plaatselijk werk.

• Plaatselijk reinigen. Een doek vochtig met water, alleen op de vlek gewerkt. Hang het touw tot het door en door droog is voor het weggaat.
• Luchten. Geur is meestal achtergebleven vocht en geen vuil. Enkele dagen hangen op een plek met luchtstroom lost meer op dan wassen zou doen.
• Ken de grenzen. Een vlek die er niet uit gaat is cosmetisch en heeft geen invloed op de sterkte. Een geur die enkele dagen luchten overleeft, is vocht of groei in de vezel, en dat is eerder een signaal om af te schrijven dan een reinigingsprobleem.

Jute kan niet ontsmet worden. Touw dat bloed of andere lichaamsvochten heeft opgenomen, gaat niet terug in gedeeld gebruik, hoe het er daarna ook uitziet. Niets op deze pagina haalt oplosmiddelen, bleekmiddel of vervuiling op oliebasis weg. Die horen geen van alle op touw thuis, en touw dat ermee in contact kwam, is klaar om afgeschreven te worden.

Drogen, en nooit binden op vochtig touw

Natte jute is zwakker dan droge jute. Een touw dat water heeft opgenomen, gaat uit belastend gebruik tot het door en door droog is, en dat duurt langer dan het aanvoelt. Een doorweekt touw van 8 m heeft een dag of twee hangen in bewegende lucht nodig, niet de paar uur die het oppervlak suggereert.

Lucht, geen warmte. Een radiator, een haardroger of een droogkast haalt het water er sneller uit en neemt vezelleven mee. Warmte verzwakt jute elke keer, en hoe minder je met een touw doet, hoe langer het werkt.

In een appartement zonder droogruimte werkt een wasrek bij een open raam, of een haak aan de achterkant van een deur die op een kier staat. Een ontvochtiger in dezelfde ruimte versnelt het zonder het touw te verwarmen. De verwarmde kast doet dat niet, want die is warm en de lucht staat er stil.

Opbergen

Beide vezels willen dezelfde omstandigheden: koel, droog, geventileerd, niet opeengepropt.

• Ophangen is het beste. Dubbelgevouwen over een rek of haak, ergens waar lucht komt.
• Losse rollen kunnen. Rol het touw los op en zet het vast met een losse binding, in een tas die sluit maar niet luchtdicht is.
• Vermijd strakke bundels gedurende maanden, vochtige kasten, direct zonlicht en gesloten plastic zakken.

Canvas of een touwrol is beter dan een plastic zak om te reizen. Beide vezels nemen vocht op bij slechte opslag en hebben daarna langer hangen nodig.

Terugkomen na een lange pauze. POSH dat je na zes maanden weer oppakt, is meestal klaar. Jute misschien niet. Verwacht stijfheid en verwacht dat het touw zich in zijn opgeborgen vorm heeft gezet. Sporen uit de opslag zijn meestal samendrukking en geen vouw, dus behandel een touw uit lange opslag als een touw om te inspecteren, niet als een touw om meteen mee te binden. Haal het door je handen, olie het als het droog is, hang het een dag, en inspecteer het grondig voor het iets draagt.

Geknoopte en getakelde uiteinden

Uiteinden van shibari touw worden meestal vastgezet met een takeling of een knoop. Wij gebruiken één enkele overhandse knoop. Faalt een van beide afwerkingen, dan begint het touw uit te lopen.

Controleer de afwerking elke keer dat je het touw inspecteert. Vervang losse of beschadigde takeling, of leg een losgeraakte knoop opnieuw, voor het volgende gebruik.

Is het rafelen voorbij de knoop of takeling en in de slag geraakt, snijd dan terug tot gezond touw en werk het uiteinde opnieuw af. Je verliest een paar centimeter, het alternatief is het touw verliezen.

Wanneer een touw geen suspensietouw meer is

Afschrijven is niet één beslissing.

Touw verliest met de tijd sterkte die je niet kan zien. Leeftijd en gebruik tellen ook wanneer schade dat niet doet.

Uit gebruik als suspensielijn. Anatomie, die touw verkopen en er goed over schrijven, publiceren vier signalen onder een titel die er vijf belooft. Die vier zijn het waard.

• Late pluizigheid. Losse oppervlaktepluis is normaal en neemt toe met de leeftijd. Wat telt is vezel die uiteenwijkt wanneer je er spanning op zet. Trek een verdacht stuk stevig tussen je twee handen: pluis gaat liggen, schade wijkt uiteen.
• Verdunning. Vergelijk het touw met zichzelf. Meet een hard gewerkt stuk, zeker de vouw, tegenover de laatste halve meter aan een uiteinde, die veel minder belasting ziet. De methode met de schuifmaat staat in touwdikte. Een bewerkt stuk dat meetbaar dunner is dan een onbewerkt, heeft materiaal verloren.
• Een streng die uitsteekt. Eén streng die hoger loopt dan de andere twee betekent dat de belasting niet meer gelijk over de drie verdeeld wordt.
• Brosheid. Touw dat als stro aanvoelt, knerpend en droog, na verzorging en enkele keren gebruik.

Jute touw bestaat meestal uit drie strengen getwijnde vezel. Gebroken vezels betekenen minder intacte vezels die in dat stuk de belasting dragen, hoe het aantal strengen er van buiten ook uitziet.

Helemaal van het lichaam af. Een doorgesneden of gebroken streng, gesmolten of glanzende plekken, schimmel, of schade die je niet met vertrouwen kan benoemen. Blijf beschadigd touw niet op een persoon uittesten om te zien of het houdt.

Markeer een touw wanneer je het degradeert, en leg het ergens anders. Het uiteinde in verf dopen, een lijn met een permanente stift, een tweede kleur takelgaren aan beide uiteinden, of het in een andere tas houden. Een markering die je niet van de andere kant van de kamer ziet, overleeft de volgende keer dat je haastig inpakt niet. Hetzelfde geldt voor volledig afgeschreven touw: snijd het kort zodat niemand het per ongeluk oppakt en ermee bindt.

Twijfel je of een touw de belasting houdt, gebruik het dan niet. Wij werken touw af en inspecteren het. We certificeren geen enkel touw voor suspensie, en het oordeel op de dag zelf is het jouwe, op eigen risico.

POSH, bijna niets

POSH heeft geen olie, afvlammen of verzorging nodig. Er zit geen afwerking op die kan uitdrogen of vervangen moet worden.

Wassen. Touw in een zak of kussensloop, dichtgebonden. Koud water, fijnwasprogramma, lage centrifuge, een helder wasmiddel zonder kleurstof. Geen wasverzachter en geen droogdoekjes: beide laten een smeerlaag op het oppervlak achter, en gladder touw houdt een frictie minder goed.

Hang het te drogen. Nooit in de droogkast, ook niet op lage stand. deGiotto, die ook POSH verkopen, zeggen het plat: doe POSH nooit in een droogkast. Tuimelen zet twist in de slag en schuurt het oppervlak.

POSH hoeft niet maandelijks gewassen. Wij wassen het onze wanneer het zichtbaar nodig is, wat voor de meesten één of twee keer per jaar is.

Warmte en wrijving. Hou POSH weg van radiatoren en andere warmtebronnen, en hou het traag over harde oppervlakken: een snelle haal langs een metalen karabijnhaak bouwt genoeg warmte op om het te glazen. Strijk of stoom het niet.

POSH afschrijven. Gebruik het niet meer op een lichaam als je een doorgesneden streng vindt, gesmolten of glanzende vezel, een onverklaarde bult of dun stuk, of een platte knik die niet weggaat met voorzichtig buigen. Een knik die onder lichte spanning verdwijnt is prima. Een die zich gezet heeft niet. Bij twijfel schrijf je het af in plaats van het op een persoon te testen.

Hennep, kort

Hennep volgt hetzelfde ritme als jute: inspecteren, oliën wanneer het droog is, hangend opbergen. Het wordt niet met minerale olie gebatcht, dus de geurvraag die bij jute hoort, stelt zich niet. Sommigen werken hennep af met was in plaats van olie. Wij voeren geen hennep, en de vergelijking staat in jute of hennep.

Wat wij effectief doen

Ogawa jute en POSH, allebei Belgisch afgewerkt en met de hand verpakt in Leuven, meestal binnen twee werkdagen verstuurd. Elke lengte touw wordt geïnspecteerd voor ze in de verkoop gaat.

Wil je touw dat je zonder nadenken kan wassen, koop dan synthetisch in plaats van natuurlijk. Dat is een echt argument voor POSH, en deGiotto verkoopt het ook als je liever elders koopt.

De startersset komt klaar om te binden binnen. De vezelvergelijking staat in POSH of jute, de batchingchemie in JBO en batchingoliën, en touw haastig doorsnijden in veiligheidssnijders.