Hoe je nieuw jute touw inwerkt

Onze jute wordt behandeld geleverd en is meteen klaar om mee te knopen, en in de eerste weken dat je ze gebruikt wordt ze zachter. Nieuwe jute is stijf door de slag en de batchingafwerking, niet omdat er iets mis mee is. Inwerken is het proces waarbij je die vezels buigt tot het touw valt in plaats van terug te veren.

Ruwe jute rechtstreeks van een spoel is een ander verhaal. Daarover verderop.

Waarom nieuwe jute stijf is

Jutegaren wordt gesponnen en daarna onder spanning tot touw geslagen. Die slag geeft het touw zijn sterkte en zijn frictie. Ze zorgt er ook voor dat een nieuw touw naar een rechte lijn wil terugkeren.

Daar komt de batchingolie nog bij. Alle jute wordt voor het spinnen met olie behandeld, de zogenaamde JBO. De olie houdt de ruwe vezel heel in de machines. Een nieuw touw draagt nog een deel van die afwerking, en de vezels glijden minder vrij langs elkaar dan ze later zullen doen. Het JBO-stuk behandelt de chemie.

Stijfheid is geen gebrek. Het afwerken haalt er een deel van weg voor een touw verstuurd wordt, en de rest verdwijnt met regelmatig gebruik.

Hoe wij ze leveren

Onze Ogawa jute wordt gereinigd en met de hand afgewerkt in Leuven voor ze verstuurd wordt. Dat is het deel dat materiaal en uren kost, en daarom ligt ons touw veel minder ruw in de hand dan ruwe jute van een spoel. Je kan er meteen mee knopen. Je hoeft er niets mee te doen voor je eerste les, maar het wordt met de tijd nog zachter.

Een afgewerkt touw inwerken

Knoop ermee. Dat is het grootste deel van het antwoord.

Gewone oefening doet het meeste werk: knopen die strak getrokken en weer los gewerkt worden, de natuurlijke oliën van je huid, wrijving wanneer je je touw langs zichzelf laat glijden. Knoop je de eerste weken regelmatig, dan wordt het touw vanzelf zachter.

Wil je dat versnellen, haal dan de volledige lengte een paar keer door je handen voor een sessie, stevig genoeg om de slag van de strengen te voelen. Als je wil, kan je er een beetje olie op aanbrengen, jojoba of camelia bijvoorbeeld; zie touwverzorging voor meer.

Werk in korte sessies in plaats van één lange, en werk traag. Snelheid tegen een hard oppervlak wekt warmte op, en warmte beschadigt de vezels.

Reken op wat rommel. Nieuwe jute verliest losse vezels terwijl ze inwerkt, en de eerste sessies vind je die terug op de vloer, op jezelf en op alles waarover je knoopte. Een kledingroller helpt bij het opruimen. Het touw verliest uiteinden die er toch af zouden gaan; het valt niet uit elkaar. Schud het uit op een plek waar je achteraf makkelijk kan vegen.

Hoe ingewerkt touw aanvoelt

• Het touw valt over je onderarm in plaats van zijn eigen vorm te houden.
• Een vouw blijft waar je ze legt in plaats van open te springen.
• Knopen zitten na één keer aantrekken, zonder dat je ze op hun plaats moet duwen.
• Het touw valt open wanneer je het laat vallen, zonder schudden.
• Het oppervlak is licht pluizig. Op een touw dat zo nieuw is, is dat normaal. Pluizigheid die maanden later opduikt, is iets anders, en touwverzorging beschrijft hoe je die uit elkaar houdt.

Wanneer je stopt

Stop wanneer het touw de dingen hierboven doet. Doorgaan maakt het niet beter, alleen ouder.

Elke keer dat je spanning zet en elke strak getrokken knoop kost het touw een stukje levensduur. Dat is de prijs voor een touw dat sneller goed in de hand ligt.

Twee dingen die je kan zien, hebben niets met inwerken te maken, en geen van beide gaat nog weg:

• Vezel die uit elkaar gaat wanneer je er spanning op zet. Losse pluis is prima. Vezel die uit elkaar gaat, maakt een touw ongeschikt voor suspensie.
• Glanzende of blinkende plekken, van te snel werken tegen een hard oppervlak. Dan hoort dat touw helemaal niet meer op een lichaam.

Beide zijn een teken om het touw af te schrijven, niet om te stoppen met wrijven, en touwverzorging beschrijft wat je eraan doet.

Ruwe jute van een spoel verwerken

Mensen kopen een spoel ruwe jute en vragen hoe ze er touw van maken waarmee ze kunnen knopen. Het is dagen werk, het vraagt materiaal, en de methode hangt af van de jute die je gekocht hebt.

Het proces in grote lijnen:

1. Snijden en vastzetten. Op lengte snijden en de uiteinden afbinden zodat de slag tijdens de rest van het werk niet kan losdraaien.
2. Wassen of verzorgen. Dit haalt de batchingolie aan het oppervlak weg en veel van de geur. Draag nitrilhandschoenen en werk met ventilatie: dit is langdurig huidcontact met natte batchingolie, en dat is de enige blootstelling bij touw die je serieus moet nemen. Warmte verzwakt de vezel bij elke beurt, dus hoe minder het touw ziet, hoe langer het meegaat.
3. Strekken. Opgehangen en licht belast terwijl het droogt, zodat het recht droogt in plaats van te krullen. Hang het op aan iets hoogs en hou de belasting bescheiden.
4. Grondig drogen, tot in de kern.
5. Afvlammen, voor er olie in de buurt komt. Het touw snel door een vlam halen haalt de oppervlaktepluis weg. Losse vezel vat vuur. Werk buiten of boven een harde vloer met niets brandbaars binnen bereik, hou water bij de hand, en breng nooit een vlam bij touw dat al olie of was draagt.
6. Oliën, en soms wassen. Na het vlamwerk, nooit ervoor. Dit brengt de soepelheid terug die het wassen weghaalde.
7. Opruimen en inspecteren. Herhaal daarna wat niet gelukt is.

Batches verschillen, en een methode die bij één spoel past, kan voor de volgende verkeerd zijn. Drie artikels om eerst te lezen: RopeLabs over touw en veiligheidsmateriaal voor het algemene beeld van wat jute wil en wat je ervan weghoudt, AMATSUNAWA over jute verzorgen, en The Rope Box over hoe hun jute verwerkt wordt. The Rope Box wast in de machine en gebruikt wasverzachter, wat wij niet zouden doen; touwverzorging legt uit waarom.

Wij verkopen geen ruwe jute, dus koop ze bij iemand die dat wel doet. AMATSUNAWA verkoopt ze per rol. Place des Cordes in Parijs verkoopt ruwe of onbehandelde stukken van 8 m en 50 m, wat de goedkopere manier is om uit te zoeken of je het graag doet voor je aan een rol begint.

Leer afvlammen van iemand die het kan, niet van een webpagina. Dit alles op eigen risico en inschatting.

POSH werkt anders in

POSH is bij levering klaar voor gebruik, maar wordt nog zachter naarmate je ermee knoopt. Het werkt niet op dezelfde manier in als jute, want er is geen batchingafwerking of natuurlijke vezel om te verzorgen.

Regelmatig gebruik volstaat. Werk het los door ermee te knopen of het rond een glad oppervlak te halen, zonder olie of was. Wanneer het zichzelf niet meer stijf houdt en onder zijn eigen gewicht buigt, is het ingewerkt.

Het verschil dat blijft, zit in de verzorging: jute wil om de paar maanden olie en een hangbeurt na elke sessie, POSH wil af en toe een wasbeurt. De twee kosten hier evenveel, dus kies de verzorging die je liever doet. De vergelijking staat in POSH of jute.

Wat wij effectief doen

Is een touw stijver dan je verwachtte, schrijf ons dan voor je eraan begint te werken. Niet elke batch neemt de afwerking even goed op, en we horen het graag.

Het verzorgingsritme na het inwerken staat in touwverzorging. Ben je nog aan het beslissen wat je koopt, dan is de gids voor de startersset de plek om te beginnen.